Burdasınız : Anasayfa > U > Uyak Nedir


Sponsorlu Baglantilar


Ekleyen : zeus Okunma : 1080
Ekl.: 24-03-2014 Gün.: 24-03-2014

Bu Yazıda Neler Var

  • Uyak (Kafiye) Nedir
  • Uyak ve Kafiye Ne İşe Yarar
  • Uyak (Kafiye) Çeşitleri
  • 1- Yarım Uyak (Kafiye)
  • 2- Tam Uyak (Kafiye)
  • 3- Zengin Uyak (Kafiye)
  • 4- Tunç Uyak (Kafiye)
  • 5- Cinaslı Uyak (Kafiye)
  • Redif Nedir
  • Uyak (Kafiye) Örnekleri
  • 1) Yarım Uyak (Kafiye) Örnekleri
  • 2) Tam Uyak (Kafiye) Örnekleri
  • 3) Zengin Uyak (Kafiye) Örnekleri
  • 4) Tunç Uyak (Kafiye) Örnekleri
  • 5) Cinaslı Uyak (Kafiye) Örnekleri
  • Redif Örnekleri
  • İlgili Yazılar

    01 | Kafiye
    02 | Uyak
    03 | Redif Örnekleri
    04 | Yarım Uyak
    05 | Tunç Kafiye
    06 | Kafiye Örnekleri
    07 | Tam Kafiye
    08 | Tunç Uyak
    09 | Uyak Örnekleri
    10 | Tam Uyak
    11 | Yarım Kafiye
    12 | Cinaslı Uyak
    13 | Zengin Kafiye
    14 | Cinaslı Kafiye
    15 | Zengin Uyak
    16 | Kafiyenin Önemi

    En Son Eklenenler

    08 | Yakıt Yakıt

    Uyak (Kafiye) Nedir

    Dize sonlarında yazılışları aynı görev ve anlamları farklı olan ses, ek ya da sözcüklerin kullanılmasıyla oluşan ses benzerliğine uyak denir. Başka bir tanımla mısra sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğine uyak/kafiye denir. Dize sonlarındaki tek ses benzerliğine yarım uyak, iki ses benzerliğine tam uyak, üç ve daha fazla ses benzerliğine ise zengin uyak denir.

    Uyak ve Kafiye Ne İşe Yarar

     a) Her mısranın ahenkli bir durgu ile kesilmesini sağlar.
     b) Kafiye şiirin akılda kolayca kalmasını temin eder.
     c) Anlamca ilgisiz görünen mısraları kaynaştırır.
     d) Yeni fikirlerin bulunmasına katkıda bulunur.
     e) Şiire söyleyiş güzelliği kazandırır.

    Uyak (Kafiye) Çeşitleri

    1- Yarım Uyak (Kafiye)

    - Tek ses benzeşmesine dayanan kafiyeye yarım kafiye denir.
    - Genellikle Halk Edebiyatında kullanılır.


    Benim çektiğimi kim çeker
    Gözlerinden kanlı yaş döker
    Bulanık bulanık akar
    Dağların seliyim şimdi


    (“-er“: Redif | “-k“: Yarım Kafiye)

    2- Tam Uyak (Kafiye)

    - İki ses benzeşmesine dayanan kafiyeye tam kafiye denilir.

    Orhan zamanından kalma bir duvar
    Onunla bir yaşta ihtiyar çınar


    (“-ar“: Tam Kafiye)

    Zamanla nasıl değişiyor insan
    Hangi resmime baksam ben değilim
    Nerde o günler, o şevk, o heyecan
    Bu güler yüzlü adam ben değilim
    Yalandır kaygısız olduğum, yalan


    (“-an“: Tam Kafiye | “-ben değilim“: Redif | “-am“: Tam Kafiye)

    Not: Dilimize yabancı dillerden geçmiş “â, î, û” gibi uzun sesler iki ses değerine sahiptirler. Dizeler arasında sadece bu seslerden oluşan bir benzeşme varsa bu tam kafiyedir.

    3- Zengin Uyak (Kafiye)

    - İkiden fazla sesin benzeşmesiyle oluşan kafiyeye denir.
    - Daha çok Divan şiirinde kullanılır.
    Çok sürse ayrılık, aradan geçse çok sene
    Biz sende olamazsak bile sen bizdesin gene
    (“-ene“: Zengin Kafiye)Bin bahçeli beldemizi yâd ellere bıraktık
    Gölgesinde barınacak tek ağacım yok artık
    (“-tık“: Zengin Kafiye)

    4- Tunç Uyak (Kafiye)

    - Kafiyedeki kelimelerden birinin, diğerini içinde aynen bulunması yani tekrar edilmesiyle oluşan kafiyeler tunç kafiye denir.

    Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım
    Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım


    (“-aşarım“: Tunç Kafiye)

    Bursa’da bir eski cami avlusu
    Mermer şadırvanda şakırdayan su


    (“-su“: Tunç Kafiye)

    Bir eşek var idi zâif u nizâr
    Yük elinden katı şikeste vü zâr


    (“-zâr“: Tunç Kafiye)

    5- Cinaslı Uyak (Kafiye)

    - Yazılışları ve okunuşları aynı anlamı farklı olan kelimelerle yapılan kafiyeye cinaslı kafiye denir.
    - Cinaslı kelimeler daha çok manilerde kafiye olarak kullanılır.


    Niçin kondun a bülbül
    Kapımdaki asmaya
    Ben yârimden vazgeçmem
    Götürseler asmaya


    (“-asmaya“: Cinaslı Kafiye)

    Kararmış kara gözler
    Dermanım kara gözler
    Gemim deryada kaldı
    Yelkenim kara gözler


    (“-kara gözler“: Cinaslı Kafiye

    Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç
    Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç


    (“-geç“: Cinaslı Kafiye)

    Redif Nedir

    - Şiirde kafiyeden sonra gelen yapı ve anlam bakımından benzerlik taşıyan eklere, kelimelere veya kelime gruplarına redif denir.
    - Halk şiirimizde redife kafiyeden daha çok önem verilmiştir.
    - Redif kelimesinin sözlük anlamı “arkadan gelen”dir.


    Aşk bir şem-i ilahîdir benim pervânesi -si: Redif
    Şevk bir zincirdir gönlüm ânın divânesi -vâne: Zengin kafiye


    Efendimsin cihânda itibârım varsa sendendir – ım varsa sendendir: Redif
    Meyân-ı âşıkânda iştihârım varsa sendendir -âr(aar olduğundan): Zengin Kafiye Şeyh Galib


    Bizim elde bahar olur, yaz olur – olur : Redif
    Göller dolu ördek olur, kaz olur – az: Tam Kafiye
    Sevgi arasında yüz bin naz olur
    Suçumu bağışla, ben sana kurban

    Uyak (Kafiye) Örnekleri

    1) Yarım Uyak (Kafiye) Örnekleri

    Örnek-1
    Ben çektiğim kimler çeker
    Gözlerim kanlı yaş döker
    Bulanık bulanık akar
    Dağlarım seliyim şimdi


    Örnek-2
    İstedim kendimi bu göle atam
    Elimi uzatıp yavruyu tutam


    Örnek-3
    Üstümüzden gelen boran kış gibi
    Şahin pençesinde yavru kuş gibi
    Seher sabahında rüya düş gibi
    Çağıta bağırta aldı dert beni

    2) Tam Uyak (Kafiye) Örnekleri

    Örnek-1
    Yollarda kalan gözlerimin nurunu yordum,
    Kimdir o, nasıldır diye rüzgarlara sordum,
    Hulyamı tutan bir büyü var onda diyordum



    Örnek-2
    Sen miydin o afet ki dedim, bezm-i ezelde
    Bir kanlı gül ağzında ve mey kasesi elde,
    Bir sofrada içtik, ikimiz aynı emelde,
    Karşımda uyanmış gibi bir baktı sarardı.


    Örnek-3
    On atlıya karar verdim yaşını
    Yenice sevdaya salmış başını
    El yanında yakar gider kaşını
    Tenhalarda gülüşünü sevdiğim.

    3) Zengin Uyak (Kafiye) Örnekleri

    Örnek-1
    Ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuk,
    Soğuk bir mart sabahı.. Buz tutuyor her soluk


    Örnek-2
    Baygın bir ihtizaz ile bi-huş akar dere,
    Sahillerinde çocuklar uzanmış çemenlere…


    Örnek-3
    Miskin Yunus biçareyim
    Baştan ayağa yareyim
    Dost ilinden avareyim
    Gel gör beni aşk neyledi

    4) Tunç Uyak (Kafiye) Örnekleri

    Örnek 1
    Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım
    Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım


    (“-aşarım“: Tunç Kafiye)

    Örnek 2
    Bursa’da bir eski cami avlusu
    Mermer şadırvanda şakırdayan su


    (“-su“: Tunç Kafiye)


    5) Cinaslı Uyak (Kafiye) Örnekleri

    Örnek-1
    Niçin kondun a bülbül
    Kapımdaki asmaya
    Ben yarimden vazgeçmem
    Götürseler asmaya



    Örnek-2
    Bilmem ki yaz mı gelmiş
    Niçin açmış gül erken
    Aklımı kayıp ettim
    Nazlı yarim gülerken


    Örnek-3
    Kendin çöz kendin tara Bağ bana
    Değmesin el başına Bahçe sana bağ bana
    Ben yarime kavuştum Değme zincir kar etmez
    Darısı el başına Zülfün teli bağ bana

    Redif Örnekleri

    Örnek-1
    Bizim elde bahar olur, yaz olur.
    Göller dolu ördek olur, kaz olur.
    Sevgi arasında yüz bin naz olur.
    Suçumu bağışla, ben sana kurban.


    Örnek-2
    Bu ıslıkla uzayan, dönen, kıvrılan yollar,
    Uykuya varmış gibi görünen yılan yollar
    Başını kaldırarak boşluğu dinliyordu.
    Gökler bulutlanıyor, rüzgar serinliyordu.



    En Cok Okunan Yazilar

    02 | Düzlem Düzlem
    07 | Destan Destan
    08 | Paragraf Paragraf
    
    ..:: Online Uyeler ::..
    
    Bi soru sor